พื้นฐานเครือข่าย
คู่มือการคำนวณ Subnetting
การคำนวณ Subnetting เป็นพื้นฐานสำคัญทางเน็ตเวิร์กที่มักออกข้อสอบในส่วนของการคำนวณหา Network ID, Broadcast IP, และจำนวนโฮสต์ที่ใช้งานได้
พื้นฐานที่ต้องรู้
- IPv4 Address: ประกอบด้วยตัวเลข 4 ชุด (Octets) คั่นด้วยจุด (เช่น
192.168.1.0) แต่ละชุดมีค่าตั้งแต่ 0 ถึง 255 (รวมเป็น 32 บิต) - CIDR Notation (Classless Inter-Domain Routing): ตัวเลขหลัง slash (เช่น
/24) บอกจำนวนบิตที่เป็น Network Portion - สูตรสำคัญ:
- จำนวน Subnet ทั้งหมด: 2s (เมื่อ s คือจำนวนบิตที่ยืมมาเป็น Subnet)
- จำนวน Host ต่อ 1 Subnet: 2h - 2 (เมื่อ h คือจำนวนบิตที่เหลือสำหรับ Host โดยลบ 2 สำหรับ Network ID และ Broadcast IP)
-
ตารางเทียบ CIDR กับ Subnet Mask และจำนวน Host
| CIDR | Subnet Mask | จำนวนบิต Host (h) | จำนวน Host ทั้งหมด (2h) | จำนวน Host ที่ใช้งานได้ (2h - 2) |
|---|---|---|---|---|
/24 | 255.255.255.0 | 8 | 256 | 254 |
/25 | 255.255.255.128 | 7 | 128 | 126 |
/26 | 255.255.255.192 | 6 | 64 | 62 |
/27 | 255.255.255.224 | 5 | 32 | 30 |
/28 | 255.255.255.240 | 4 | 16 | 14 |
/29 | 255.255.255.248 | 3 | 8 | 6 |
/30 | 255.255.255.252 | 2 | 4 | 2 |
192.168.10.0/24 แบ่งเป็นบล็อก /26
Block size = 256 − 192 = 64
.0 – .63
Subnet 0 · 64 IPs · 62 usable
.64 – .127
Subnet 1 · 64 IPs · 62 usable
.128 – .191
Subnet 2 · 64 IPs · 62 usable
.192 – .255
Subnet 3 · 64 IPs · 62 usable
- Network ID 192.168.10.0 ไอพีตัวแรกของบล็อก — ห้ามใช้กับ host
- Usable range .1 – .62 62 หมายเลขที่ตั้งให้เครื่องได้จริง
- Broadcast IP 192.168.10.63 ไอพีตัวสุดท้ายของบล็อก — ห้ามใช้กับ host
ตัวอย่างโจทย์และวิธีคำนวณแบบง่าย
ตัวอย่างที่ 1: กำหนด IP มาให้คือ `192.168.10.0 /26` จงหา Network ID, Broadcast IP และช่วงของ Usable IP
- วิธีคิด:
-
/26หมายถึง Subnet Mask คือ255.255.255.192 - Block Size (ขนาดของแต่ละบล็อก): คิดจาก 256 - 192 = 64
- ดังนั้น ช่วงของ Subnet จะเพิ่มทีละ 64 ได้แก่:
- Block ที่ 1:
192.168.10.0ถึง192.168.10.63 - Block ที่ 2:
192.168.10.64ถึง192.168.10.127 - ...
- สำหรับบล็อกแรก (
192.168.10.0 /26):- Network ID:
192.168.10.0(ตัวแรกสุดของบล็อก) - Broadcast IP:
192.168.10.63(ตัวสุดท้ายของบล็อก) - Usable IP Range:
192.168.10.1ถึง192.168.10.62(ระหว่าง Network และ Broadcast)
-
สิ่งที่ต้องจำเข้าห้องสอบ
- จำสูตรจำนวน Host ที่ใช้ได้: 2h - 2 (อย่าลืมลบ 2 เสมอสำหรับ Network ID และ Broadcast IP)
- จำเทคนิคคำนวณ Block Size จากเลข Subnet Mask Octet สุดท้าย (256 - Subnet Mask Value)
- ระวังโจทย์ถามหา "Broadcast IP" (คือ IP ตัวสุดท้ายในบล็อกนั้น) กับ "Network ID" (คือ IP ตัวแรกในบล็อกนั้น)